Sint Antonius parochiegeschiedenis

Begin 1901 rezen in de parochie Sint Jan de Doper te Waalwijk plannen voor het stichten van een nieuwe parochie ten zuiden van de spoorlijn. Op 9 februari 1901 werd het plan besproken met monseigneur Van de Ven, bisschop van ’s-Hertogenbosch, met gunstig resultaat. A.P. Kuijpers, kapelaan van Sint Jan, werd voorgedragen als nieuwe bouwpastoor. Hij gaf opdracht aan architect W.F. Bouwman te Tilburg, die een plan opzette voor een neo-Romaans Kerkje, driebeukig, met het koor naar het westen en het front met twee torens aan de oostzijde.

kuijpersPastoor Kuijpers werd op 13 maart 1901 benoemd tot bouwpastoor, nadat op 20 februari de parochie officieel werd met als parochiegrenzen: noordzijde de spoorlijn; oostzijde de toenmalige gemeente Baardwijk, aan de zuidzijde de gemeente Loon op Zand en aan de westzijde de toenmalige gemeente Besoyen. Op 28 april 1902 wordt bepaald, dat het grondgebied ten zuiden van de spoorlijn tot zelfstandige parochie werd verheven en de naam zal dragen van parochie van de Heillige Antonius van Padua. Op die 28 april wordt niet alleen de ingebruikname van de nieuwe kerk gevierd, maar tevens de officiële benoeming van Adrianus Kuijpers tot eerste pastoor.

antoniuskerk1920Vrij spoedig na de oprichting van de parochie werd de Broederschap van de Heilige Antonius opgericht, die tot grote bloei zou komen. Op 13 juni 1902 organiseerde de Broederschap de eerste bedevaart naar de Antoniusparochie. De bedevaarten werden een jaarlijkse traditie in de junimaand en van heinde en ver kwamen de pelgrims. Pastoor Kuijpers overleed na een slopende ziekte op 13 mei 1929, precies 28 jaar nadat de eerste spade in de grond ging van de bouw van de kerk. hasselbachZijn opvolger werd pastoor Hasselbach. Deze man was een zeer bekwaam redenaar, hield zijn eerste toespraak tot de parochianen, waarin hij stelde niet te komen zegevieren, maar de christelijke liefde te brengen. Zijn eerste werk was het uitbreidingsplan van de kerk zodanig te wijzigen, dat latere uitbreidingen mogelijk werden. Er werd voorlopig een nieuw priesterkoor aangebouwd, twaalf marmeren kolommen en drie gebrandschilderde ramen met voorstellingen uit het leven van Sint Antonius, geschonken door pastoor Kuijpers, in het nieuwe priesterkoor aangebracht. Op 20 april 1930 werd de uitgebreide en verbouwde kerk in gebruik genomen. Groot was de verslagenheid in de parochie toen pastoor Hasselbach, na nauwelijks 15 maanden, op 23 augustus 1930 vrij plotseling overleed.

40jaarTot zijn opvolger werd benoemd Antonius Verhagen, die op 5 september als pastoor werd geïnstalleerd. Onder zijn pastoraat wordt in 1942 het 40-jarig parochiejubileum gevierd. Gezien de tijdsomstandigheden, het is immers oorlogstijd, alleen kerkelijk. Er wordt gesproken over aanschaf van een orgel als cadeau. In 1943 worden de kerkklokken opgeëist door de Duitse Wehrmacht. verhagenIn 1944 geeft het bisdom toestemming om een klokken- en orgelfonds op te richten Tot 1948 wordt iedere eerste zondag van de mand een collecte daarvoor gehouden. In 1950 wordt het orgel ingezegend bij het veertigjarig priesterfeest van pastoor Verhagen. Op het gouden bestaansfeest van de Antoniusbroederschap wordt pastoor Verhagen opgenomen in het ziekenhuis. Op 30 juni 1952 verkrijgt hij emeritaat, neemt zijn intrek in het Lidwinagesticht te Schijndel, al waar hij overlijdt op 5 februari 1957.

Zijn opvolger, pastoor Van Haaren, was slechts drie jaar in de pastorale zorg, van 1952 tot 1955. De problemen van de zich sterk uitbreidende Antoniusparochie vroeg te veel van zijn krachten en hij vroeg de bisschop een wat rustiger werkplek.

lamAls vijfde pastoor komt Mattheus Lam in 1955. In hem krijgt de parochie een herder die al heel wat achter de rug heeft. Hij was een globetrotter en men vroeg zich af of hij hier zijn energie wel kwijt zou kunnen. Er wachtte hem vele problemen. Nieuwe scholen, een nieuwe kerk met pastorie en een parochiehuis.

antoniuskerk1962Tussen november 1960 en maart 1962 wordt de nieuwe Antoniuskerk gebouwd. Architect is H. Koldewey. De nieuwe kerk krijgt een dagkerk met 240 zitplaatsen. Het aansluitende grote gedeelte, dat op zon- en feestdagen wordt gebruikt, biedt plaats aan 860 gelovigen. Pastoor Lam is bij het ontwerp van de kerk uitgegaan van het idee ‘tent van God’. De kerkruimte, vooral door de erin staande palen, geeft de indruk van een grote tent; de tent van samenkomst van het volk van Israël.

 
De ramen zijn van priestglasinlooder-kunstenaar Egbert Dekkers. Deze illustreren taferelen uit het Boek Openbaring van Johannes.

Ter gelegenheid van de bouw van de nieuwe kerk wordt een erepenning van de Heilige Antonius geslagen. Na de kerkwijding gaat het werk in de parochie weer door. Aan de groei komt voorlopig geen einde. Als maar meer woningen worden gebouwd voor het toenemend aantal inwoners. In 1979 komt een brief van het bisdom, waarin toestemming wordt verleend Anton Hurkmans per 1 juli 1979 aan te stellen als fulltime pastoraal werker. In december van datzelfde jaar wordt hij priester gewijd. Pastoor Lam begint aan zijn emeritaat te denken. In 1980 viert hij zijn zilveren feest als pastoor van onze parochie en per 1 december 1980 wordt hem eervol ontslag verleend. Zijn emeritaat duurt slechts drie maanden . hurkmans1980In maart 1981 overlijdt hij na een verkeersongeluk. Anton Hurkmans, onze huidige bisschop, volgt hem op als zesde pastoor.

In het oog springende gebeurtenissen zijn de actie voor het nieuwe orgel in 1984, de jongerendag in 1985, de presentatie van de koren en werkgroepen tijdens de Open Dagen in 1986 en de viering van het zilveren bestaan van de nieuwe Antoniuskerk in 1987. Kort daarna wordt pastoor Hurkmans benaderd met de vraag of hij bereid is rector en directeur te worden van het nieuwe Bossche seminarie, waaraan hij gehoor geeft. brouwersNa een pastoorloze periode van vier maanden komt pastoor Dré Brouwers naar Waalwijk en wordt tevens benoemd tot deken.

Er komt een samenwerking tussen de parochies Antonius, Bernadette en Clemens. Al snel na de komst van pastoor Brouwers wordt de plaatselijke Raad van Kerken opgericht. Ondanks de daling van het aantal kerkleden is er toch een grote groep gelovigen die zich wil laten scholen en zich actief voor de parochie wil inzetten. De pastoors Lam en Hurkmans zijn begonnen met enkele werkgroepen; pastoor Brouwers heeft het aantal uitgebreid. Op verzoek van vijf Waalwijkse parochies wordt in december 1994 een ‘Adviescommissie gebouwen parochies Waalwijk’ ingesteld. Zij krijgt de opdracht een toekomstperspectief voor de totale Waalwijkse geloofsgemeenschap in beeld te brengen. Het uiteindelijk resultaat is, dat twee kerken aan de eredienst worden onttrokken, drie blijven in functie, waaronder de Antoniuskerk.

allanNa bijna twaalf jaar pastoraat wordt pastoor Brouwers benoemd als pastoor en deken te Tilburg in 1999 en onze parochie krijgt als pastoor H.S. Allan, ‘jullie Engelse herder, zoals hij zichzelf noemt. Onder zijn voorzitterschap van het kerkbestuur zijn grootse verbouwplannen verricht. Gezien de omvang van de parochiegemeenschap diende het gebouw fors te worden gereduceerd.

De Antoniuskerk heeft daarom in de jaren 2003/2004 in samenwerking met architect ir. A. van Vliet een grote metamorfose ondergaan. De omvang van de parochiegemeenschap heeft het noodzakelijk gemaakt het gebouw fors te reduceren. Het hoofdgedeelte van de parochiekerk is verkleind. Het altaar en de preekstoel zijn lager komen te staan en dichter bij de mensen.

De zitplaatsen rondom het altaar zijn gegroepeerd in een viertal vakken met in totaal 350 zitplaatsen in vaste banken (met losse stoelen uit te breiden tot 500 zitplaatsen). Aan de achterzijde is een Mariakapel gerealiseerd, die tevens gebruikt wordt voor vieringen met een beperkt aantal personen. In het lage gedeelte – de zogenaamde dagkerk – zijn diverse ruimten gecreëerd zoals de parochiezaal en vergaderruimten en onder de luifel bij de toren bevinden zich het administratiekantoor, de werk- en spreekkamer van het pastorale team en de bloemenserre. Aan de zuidzijde is een nieuwe pastorie gebouwd.

dorssers1Op 1 februari 2011 heeft mgr. Hurkmans pastoor Allan wegens gezondheidsredenen eervol ontslag verleend en met ingang van 1 augustus 2011 heeft de bisschop pastoor Dorssers benoemd tot pastoor van deze parochie. Hij combineerde die taak met het pastoorschap van de parochie St. Jan en St. Clemens te Waalwijk en HH. Theresia-Bartholomeus te Waspik. Aan hem kwam de taak toe om het voortouw te nemen tot fusie van de drie parochies. Deze fusie werd op 1 januari 2013 een feit.