Statement toekomst kerken in Noord-Brabant

Ons bisdom heeft, samen met andere instanties, een statement openbaar gemaakt over de toekomst van kerken in Noord-Brabant. Hier volgt de tekst van het statement.

De afgelopen jaren zijn in Noord-Brabant diverse kerkgebouwen buiten gebruik geraakt. Ook de komende jaren zullen nog veel kerkgebouwen leegkomen. Telde Noord-Brabant een paar jaar geleden nog meer dan 500 kerkgebouwen, binnen enkele jaren dreigt de helft hiervan zijn oorspronkelijke functie te verliezen. Onderhoud van deze gebouwen vergt grote inspanningen van de kerkeigenaren. Bij katholieke kerken is de problematiek van kerksluiting groter dan bij protestantschristelijke kerken, maar ook daar moeten kerken worden gesloten.

Kerksluitingen hebben niet alleen sociale gevolgen voor de kerkgangers. Vaak gaat het ook om monumentale of beeldbepalende gebouwen die belangrijk zijn voor de identiteit van een stad of dorp en daarmee ook voor het leef- en vestigingsklimaat.

• Geconstateerd moet worden dat aan het behoud van kerkgebouwen breed wordt gehecht. Kerken vormen een waardevolle cultuurschat. Ze zijn deel van ons maatschappelijk kapitaal.
• Daarom is de toekomst van deze gebouwen een maatschappelijk vraagstuk voor iedereen.
• Veel eigenaren van kerkgebouwen zullen echter in de toekomst niet meer in staat zijn om deze gebouwen aan te houden.
• Dat een groot aantal kerken buiten gebruik raakt, betekent dat – als we niets doen – er vele kerkgebouwen leeg komen te staan en zelfs verdwijnen. Hierbij geldt voor kerkeigenaren dat de opbrengst van het ene kerkgebouw essentieel is voor het behoud van andere religieuze kerkgebouwen.
• De oplossing is maatwerk en vraagt van alle betrokkenen om op een creatieve manier en in goede samenwerking te komen tot een nieuwe herbestemming van de behoudenswaardige kerkgebouwen.

De ondertekenaars van dit statement willen actief een bijdrage leveren bij het vinden van maatwerkoplossingen en het herontwikkelen van leegkomende kerkgebouwen.

De ondertekenaars roepen alle betrokkenen op om hier de schouders onder te zetten:
• Wees creatief en werk mee aan maatwerkoplossingen voor aanpassing en (tijdelijk) hergebruik;
• Vorm zoveel mogelijk lokale platforms/taskforces, waar relevante partners aan meedoen, met de opdracht om in een open proces van afweging te komen tot adequate maatwerkoplossingen;
• Wees er bewust van dat naast subsidies in veel gevallen ook creatieve, nieuwe financieringsvormen nodig zijn voor projecten die niet of niet volledig kostendekkend zijn;
• Breek obstakels af die herontwikkeling in de weg staan. Wees als gemeente bijvoorbeeld flexibel in de omgang met bestemmingsplannen;
• Zoek uit of nieuwe functies of functies die geherhuisvest moeten worden ook in bestaande leeggekomen kerken zijn te verwezenlijken;
• Wees realistisch. Durf, waar geen passende oplossing gevonden kan worden, afscheid te nemen van een kerkgebouw.

Bisdom Breda
Bisdom Den Bosch
Protestantse Kerk Nederland
Vereniging Brabantse Gemeenten
Vereniging Kleine Kernen Noord-Brabant
Monumentenfederatie Noord-Brabant
Monumentenhuis Brabant
Brabantbeeld
Provincie Noord-Brabant